NAPAKAHALAGA ng papel na ginagampanan ng city jail sa pagbabago ng mga bilanggo.
Kahit nakakulong sa iba’t ibang krimen, hindi nangangahulugang ‘tapos’ na ang buhay ng mga ito, lalo na kapag sa city jail na hawak ng Bureau of Jail Management and Penology, sapagkat hindi pa naman napatutunayang nakagawa ng krimen ang mga nakakulong dito.
Nasa korte pa lamang ang kanilang kaso at linilitis. Kaya, malaking-malaki pa ang pag-asang mabago ang mga nakakulong sa mga city jail ng BJMP.
Ngunit, huwag na huwag nating kalimutan na napakalaki ng papel ng mga warden sa inaasahang pagbabago ng mga bilanggo. Kaya, kailangan ang bisyon at misyon ng warden ay nakatuntong sa pagbabago ng mga bilanggo.
Ihalimbawa natin si Supt. Ermilito Moral, ang warden ng Quezon City Jail. Walang dudang marami nang nagawang pagbabago si Moral simula nang maging warden siya ng Quezon City Jail.
Bago pa lang si Moral na warden ngunit napakarami nang nagawa itong pagbabago na nakabatay sa pagbabagong hangad ng Department of the Interior and Local Government.
Isa rito ang pagbabawal ng pagpasok ng iligal na droga sa loob ng city jail. Mahalaga ito dahil nanggangahulugang ayaw ni Moral na malulong ang mga bilanggo sa bawal na gamot at mag-asal ‘demonyo’ habang nag-aabang sa desisyon ng korte sa kani-kanilang mga kaso.
Hindi katulad dati na napakalala ng pagpasok ng iligal na droga sa Quezon City Jail.
Ang binabanggit kong pagbabagong ginawa ni Moral ay alam na alam ni BJMP director Deogracias Tapayan dahil number one city jail ang Quezon City Jail nitong nakalipas na taon.
Hindi katulad ng ibang city jail sa Metro Manila na may matagal nang warden, pero walang pagbabagong nagaganap sa kani-kanilang nasasakupan.
Hindi na ako magbabanggit ng mga pangalan dahil alam ko na kabisadong-kabisado nina Tapayan at Chief Supt. Dennis Rocamora kung sino-sino ang palpak na mga warden na ito. Ang iba sa kanila ay ‘bataan’ ni Tapayan, kaya ‘alaga’ niya kahit na ubod nang palpak.
Malaking bilang sa mga warden ng BJMP sa National Capital Region ay nagpayaman na habang nasa puwesto.
Paglobo ng bulsa at pagdami ng pera sa kani-kanilang bank account ang inaatupag kaysa pagbabago sa city jail na hawak nila.
Ang dapat gawin nina Tapayan at Rocamora ay ‘igarahe’ na ang mga warden na ito, sapagkat wala naman silang pakinabang.
Hindi naman sila maaasahan ng DILG sa pagsusulong ng pagbabago.
Ibig sabihin ng garahe, italaga na lamang sila sa opisina ni Tapayan para bantayan si Tapayan sa lahat ng ginagawa nito.
Sa ganitong paraan, mababantayan ng mga palpak na warden si Tapayan upang hindi gumawa ng masama o ng labag sa batas.
Ito’y dahil sa napakalinaw na direktiba ni DILG Officer-in-Charge Eduardo Año sa lahat ng opisyal ng mga ahensyang nasa ilalim ng DILG na bawal na bawal ang katiwalian at korapsyon.
Sa madaling salita, bawal magnakaw ng pera ng pamahalaan. BADILLA NGAYON/NELSON BADILLA
