NAALALA ko ito noong ako ay estudyante pa lamang sa Caloocan High School (CHS’70). Noon pa man ay mahilig na tayong magbasa ng balita at paminsan-minsan ay dumadalo sa mga pagdinig sa Kongreso na noon ay nasa Maynila, ang National Museum Building ngayon.
Isa sa usapin noon ay ang pagbabayad ng gobyernong Japan sa Pilipinas matapos nila tayong sakupin, alipinin at dahilan ng pagkawasak ng buong bansa sa mga bomba ng puwersang Amerikano.
Sa Maynila, batay sa kasaysayan, malaya na ito sa kamay ng mga Hapon dahil sa pwersa ng gerilyang Filipino. Alam ito ng mga Kano, lalo na si General Douglas McArthur pero dahil sa pangako niya na “Ishall return”, kailangan bigyan niya ito ng buhay?
Anyway, sa pagitan ng taong 1960-1970, nagharap ng panukala ang gobyernong Hapon sa gobyerno ng bansa para bayaran ang mga nasira nila noong World War 2 (WW2) sa bisa ng WAR REPARATIONS o lubusang pagbabayad ng naganap na war damage sa atin.
Ang alok ng Japan noon, sa halip na cash ang ibayad ay gagawin na lamang nila ang mga proyekto na pagpapabilis sa ating serbisyo ng transportasyon. Magandang panukala, pero hindi natuloy at ang pondo ay nawala!
Unang proyekto sana ng Japan War Reparations Repayment Scheme ay ang paggawa ng makabago (noon) na serbisyong perokaril o tren. Mula sa Tutuban ay patatagusin nila ang tren sa bundok ng Nueva Ecija-Nueva Vizcaya, paikot ng Cagayan, Ilocos Region, Tutuban, hanggang Bicol, pabalik muli ng Tutuban bilang central station.
Batay rin sa alok ng Japan noon, kapag natapos ang perokaril sa Luzon ay isusunod nila ang paggawa sa Visayas at Mindanao. Sa huli ay gagawa sila ng mga daungan at tulay para mapagdugtong at mapabilis ang sistema ng ating transportasyon.
Out of political insight, panahon pa ni dating Pangulong Diosdado Macapagal ang alok pero natalo siya kay dating Pangulong Ferdinand E. Marcos.
Naalala ko na pinag-usapan din ito noon. Katunayan ay pumayag si Pangulong Marcos at ang gusto niyang unahin sana ay ang RP-Japan Coastal Friendship Highway mula sa baybayin ng Maynila, Bulacan, Pampanga, Bataan hanggang Ilocos region. Nasa mga baybay pa ang mga bakal na inilatag ng Japan noon.
Ito ang isang dapat saliksikin ng susunod na administrasyon. Makipag-ugnayan sa gobyernong Hapon tungkol sa nawalang WAR REPARATIONS FUND.
Kung naubos dahil sa katiwalian noon, maaaring hiritin ng BAGONG ADMINISTRASYON ngayon. BALETODO/ED VERZOLA
